Ακούσατε για το πρόγραμμα "ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ". Εμείς ζητήσαμε από την κα Έλενα Ράπτη, Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης και συντονίστρια του προγράμματος να μας μιλήσει για όλα όσα διέπουν αυτές τις δράσεις και πώς και πόσο πιστεύει ότι η ενημέρωση και η συνεχής γνώση μπορεί να αλλάξει τα πράγματα και να προστατέψει ασφαλώς τα παιδιά.

Την ευχαριστούμε, γιατί παρά τις τόσες υποχρεώσεις της μας αφιέρωσε χρόνο και απάντησε διεξοδικά στις ερωτήσεις μας.

Μάθαμε μάλιστα ότι μια παρουσίαση του προγράμματος θα διοργανωθεί από την ΔΕΕΠ Αν. Αττικής στους Θρακομακεδόνες και αμέσως μετά στην Νότια Αττική.

Συμβάλλαμε στο να «σπάσει» η σιωπή σε πολλές περιπτώσεις αθέατης βίας

 

Έχει διαπιστωθεί ότι σήμερα ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης. Στην Ελλάδα το ποσοστό ανέρχεται στο 16%.Τον τελευταίο καιρό γίνονται γνωστά ολοένα και περισσότερα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων. 

Σύμφωνα με τον διεθνούς φήμης καθηγητή Κοινωνιολογίας Ντέιβιντ Φίνκελορ, «Η σεξουαλική κακοποίηση είναι θέμα εξουσίας, συχνά δεν επιβάλλεται με τη βία και δε σχετίζεται με την παιδοφιλία. Οι δράστες καλλιεργούν την εμπιστοσύνη των θυμάτων στο πρόσωπό τους, τα δωροδοκούν ή τα εξαπατούν.» Σε διεθνές επίπεδο, 1 στα 5 παιδιά (0-18 ετών) θα βιώσει στη ζωή του τουλάχιστον 1 περιστατικό σεξουαλικής βίας. Ένα μεγάλο ποσοστό περιστατικών δεν αναφέρεται ποτέ στις υπηρεσίες προστασίας, ενώ στο 93% των περιπτώσεων ο θύτης είναι κάποιος που το παιδί γνωρίζει και εμπιστεύεται από τον οικογενειακό ή φιλικό κύκλο. Ίσως μάλιστα, η χώρα μας να βρίσκεται ανάμεσα σε αυτές με τα υψηλότερα ποσοστά κακοποίησης στην περιοχή των Βαλκανίων, σύμφωνα με την BECAN 2013.

Γίνεται ωστόσο λόγος για έλλειψη ενιαίας πολιτικής, δομών παιδικής προστασίας, εκπαίδευσης/επιμόρφωσης -σε εθνικό επίπεδο- επαγγελματιών που εργάζονται για τη φροντίδα και την εκπαίδευση των παιδιών, ενώ και η νοοτροπία γενεών που θέλει το παιδί «κτήμα» του γονιού και επέκταση του, συνηγορούν σε μία μάλλον δυσμενή πραγματικότητα για κάθε παιδί. 

 

Εμείς, συναντήσαμε την κα Έλενα Ράπτη, μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου από το 2004 και μέλος στην Εθνική Αντιπροσωπεία της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, συντονίστρια της καμπάνιας «1 στα 5» και επικεφαλής του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Προστασία των παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση, και μάθαμε λεπτομέρειες γύρω από το κοινωνικό αυτό φαινόμενο και τις δράσεις αντιμετώπισής του.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Μπορούμε άραγε κυρία Ράπτη να αλλάξουμε το τοπίο; Μπορούμε να σταματήσουμε αυτό το φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: H ελληνική κοινωνία έχει κάνει βήματα απέναντι στο φαινόμενο της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης και βλέπουμε με ικανοποίηση μια ελληνική οικογένεια πολύ πιο ενημερωμένη και παιδιά που γνωρίζουν πλέον βασικούς κανόνες αυτοπροστασίας απέναντι σε πιθανούς δράστες, όπως ο κανόνας των εσωρούχων, αλλά και που αποκτούν σταδιακά την ικανότητα να διακρίνουν ένα καλό από ένα κακό μυστικό και να ξεχωρίζουν το δώρο από τη δωροδοκία.

Βήματα έχουν γίνει πάρα πολλά και θα συνεχίσουμε ασφαλώς με τους ίδιους ρυθμούς να ενημερώνουμε την ελληνική κοινωνία μέσω της καμπάνιας «Ένα στα πέντε».

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Παιδιών ενάντια στη Σεξουαλική Εκμετάλλευση και τη Σεξουαλική Κακοποίηση που συντάχθηκε το 2007 στο Lanzarote ήταν η αρχή για να αναλάβουμε δράσεις για την εφαρμογή κρατικών πολιτικών, προγραμμάτων ή άλλων πρωτοβουλιών και να διασφαλιστεί ο συντονισμός σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο ανάμεσα στους διάφορους φορείς;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Στο πλαίσιο της διεθνούς Σύμβασης Lanzarote του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση η οποία έχει ήδη κυρωθεί από το Ελληνικό κοινοβούλιο το 2008 (ν. 3727/2008), καθώς και της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών για την περίοδο 2020-2025, που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υιοθετήσαμε ένα μοντέλο δράσης, όπου όλες οι διαδικασίες και οι μεθοδολογίες εργασίας ξαναγράφονται για το εξυπηρετούμενο παιδί και τις ιδιαίτερες ανάγκες του, για αυτό το λόγο, προχωράμε στη δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Ποια είναι αυτά τα εργαλεία του Συμβουλίου της Ευρώπης;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Υπάρχουν συγκεκριμένα ενημερωτικά εργαλεία που παρέχει το Συμβούλιο της Ευρώπης που αφορούν στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας αλλά και την ενημέρωση των παιδιών, των γονέων και των εκπαιδευτικών.

Το παιδικό παραμύθι «Κίκο και το Χέρι» διδάσκει στα παιδιά τον «Κανόνα του Εσώρουχου», ότι δηλαδή κανείς δεν επιτρέπεται να αγγίξει το παιδί στην περιοχή που καλύπτεται από το εσώρουχό του. Ακολουθούν δύο ιστορίες κινουμένων σχεδίων «Το μυστικό της Νίκης» και «Η περιπέτεια του Βίκτωρα», που διδάσκουν όλα τα χρήσιμα μηνύματα στα παιδιά με τρόπο ευχάριστο και οπτικοακουστικό. Πρόσφατα το Συμβούλιο της Ευρώπης κυκλοφόρησε ένα νέο παραμύθι για την προστασία στο ψηφιακό περιβάλλον «Η Κίκο και το φωτοσκορπούλι».

Συμπληρώνει την ενημέρωση ένα φυλλάδιο με «7 γραμμές βοήθειας» στις οποίες μπορούν να απευθυνθούν τόσο παιδιά όσο και ενήλικες για να ζητήσουν βοήθεια και καθοδήγηση.

Για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των ενηλίκων (γονέων, εκπαιδευτικών κ.ά.) το Συμβούλιο της Ευρώπης δημιούργησε δύο σημαντικά ενημερωτικά εργαλεία τον «Κανόνα των Εσωρούχων» και το φυλλάδιο με «Συμβουλές για την προστασία παιδιών από την παιδική σεξουαλική εκμετάλλευση στο διαδίκτυο», που τους βοηθούν να μιλήσουν στα παιδιά τους για αυτά τα θέματα, να εξηγήσουν πώς πρέπει να αντιδράσουν και πού να στραφούν για βοήθεια.

Όλα τα ενημερωτικά μας εργαλεία μπορεί κάποιος να τα βρει στο site της καμπάνιας enastapente.gr

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Είσαστε η Ελληνίδα συντονίστρια της καμπάνιας «Ένα στα Πέντε» και επικεφαλής του Εθνικού Σχεδίου Δράσης. Πώς ήρθε στη ζωή σας το θέμα της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Η καμπάνια «Ένα στα πέντε» του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και τον τερματισμό της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης ξεκίνησε στην Ελλάδα πριν από περίπου 9 χρόνια. Ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη πέφτει θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης. Στην Ελλάδα το ποσοστό ανέρχεται στο 16%.

Όταν στο πλαίσιο του Δικτύου Κοινοβουλευτικών του Συμβουλίου της Ευρώπης ξεκίνησε αυτή η πανευρωπαϊκή προσπάθεια με την καμπάνια «Ένα στα πέντε», ανέλαβα συντονίστρια της ελληνικής εκστρατείας. Μέσα σε αυτό το διάστημα των εννιά ετών διοργανώσαμε πάνω από 793 δράσεις σε όλη τη χώρα, σε 114 δήμους, σε 70 πόλεις. Δε σταματήσαμε ούτε στο διάστημα της πανδημίας. Ενώσαμε όλες τις κοινωνικές δυνάμεις της χώρας, περάσαμε εκατοντάδες χιλιάδες μηνύματα ενημέρωσης μέσα από υλικό του Συμβουλίου της Ευρώπης αλλά και υλικό που ετοιμάσαμε στην Ελλάδα. Δημιουργήσαμε ένα δίχτυ προστασίας για χιλιάδες παιδιά. Και συνεχίζουμε με την ίδια ένταση.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Πώς δέχθηκαν τις δράσεις αυτές γονείς – εκπαιδευτικοί και παιδιά; Ποιό ήταν το αποτέλεσμα; Είναι ικανοποιητικό;  

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Το όνομα της καμπάνιας αποτυπώνει μια θλιβερή ευρωπαϊκή στατιστική, δηλαδή πως ένα στα πέντε παιδιά είναι θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης. Στο διάστημα αυτών των ετών έχει γίνει ένα τεράστιο έργο με τη βοήθεια της πολιτείας, της εκκλησίας, φορέων και οργανώσεων, εταιριών και ολόκληρης της κοινωνίας που αγκάλιασε την καμπάνια διαπιστώνοντας τον πολύ σημαντικό της ρόλο στο να αλλάξει την πραγματικότητα γύρω από το θέμα. Με 793 εκδηλώσεις, σε κάθε σημείο της χώρας, στον κόσμο της εκπαίδευσης, του αθλητισμού και των τοπικών κοινωνιών, με προβολή μηνυμάτων, animation stories και ενημερωτικά έντυπα, κινητοποιήσαμε την κοινωνία και συμβάλλαμε στο να «σπάσει» η σιωπή σε πολλές περιπτώσεις αθέατης βίας. Η προσπάθεια δεν σταματά. Συνεχίζουμε με όλη μας τη δύναμη, με νέα εργαλεία ενημέρωσης και με δεκάδες πρωτοβουλίες.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Ποιός είναι ο ρόλος των γονέων ; Πώς μπορούν να προστατέψουν τα παιδιά τους από τέτοια φαινόμενα που συχνά αποδεικνύεται ότι γίνονται από συγγενείς και οικείους τους; Υπάρχουν οδηγίες προς γονείς;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Ευθύνη των γονέων είναι να ενημερωθούν για να ξέρουν πώς να προλάβουν ένα περιστατικό, ποια είναι τα σημάδια και με ποιον τρόπο πρέπει να αντιμετωπίσουν το παιδί όταν εκείνο αποφασίσει να μιλήσει. Κυρίως να είναι προσεκτικοί και δεκτικοί με τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των παιδιών τους, ώστε εκείνα να νιώθουν ότι μπορούν να τους εμπιστευτούν. Υπάρχουν δύο εργαλεία του Συμβουλίου της Ευρώπης για τους γονείς, o «Κανόνας των Εσωρούχων» και το φυλλάδιο με «Συμβουλές για την προστασία παιδιών από την παιδική σεξουαλική εκμετάλλευση στο διαδίκτυο».

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Ποιά είναι επιγραφικά τα σημαντικά μηνύματα της καμπάνιας «1 στα 5» τα οποία μέσα από τα εργαλεία του Συμβουλίου της Ευρώπης στοχεύουν στον τερματισμό της σεξουαλικής βίας εναντίον των παιδιών;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ:Η καμπάνια «ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ» απευθύνεται στις τρυφερές ηλικίες 4 ως 10 ετών, γιατί ο δράστης στοχεύει σε αυτές τις ηλικίες. Στα παιδιά πρέπει να μιλάμε απλά και κατανοητά. Αυτή είναι και η φιλοσοφία όλων των ενημερωτικών εργαλείων της καμπάνιας που στοχεύουν στην ενημέρωση και ενδυνάμωση των παιδιών μέσα από απλούς κανόνες αυτοπροστασίας όπως ο κανόνας των εσωρούχων. Μαθαίνουν στα παιδιά ότι το σώμα τους τούς ανήκει, τη διαφορά ανάμεσα σε ένα καλό κι ένα κακό άγγιγμα, σε ένα καλό κι ένα κακό μυστικό, τη διαφορά ανάμεσα στο δώρο και τη δωροδοκία, το δικαίωμα να αρνηθούν ένα φιλί ή ένα χάδι. Όταν ένα άγγιγμα ή ένα μυστικό προκαλεί άγχος, αμηχανία, στενοχώρια ή φόβο, τότε δεν είναι καλό και πρέπει αμέσως να το πουν σε κάποιον μεγάλο που εμπιστεύονται.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Στις 13.05.2022 υπογράφηκε το Σύμφωνο Συνεργασίας της Περιφέρειας Αττικής με το Τμήμα για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Συμβουλίου της Ευρώπης. Συμμετείχατε σε αυτό ως συντονίστρια του «Ένα στα πέντε»;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ:H Περιφέρεια Αττικής υπέγραψε Σύμφωνο Συνεργασίας με το Τμήμα για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Συμβουλίου της Ευρώπης, με στόχο να γίνει ένας ισχυρός κρίκος της καμπάνιας για την προστασία του παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση πολλαπλασιάζοντας τα μηνύματά της για την πρόληψη και τον τερματισμό αυτού του φαινομένου.              

Η υπογραφή του Συμφώνου Συνεργασίας με το Συμβούλιο της Ευρώπης και από την Περιφέρεια Αττικής υλοποιεί σταδιακά τον μεγάλο στόχο της συμμετοχής στην καμπάνια όλων των Περιφερειών της χώρας, κάτι που θα δώσει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική  στο εγχείρημα για ένα κόσμο ασφαλέστερο για τα παιδιά.

ΣΑΡΩΝΙΚΟΣNEWS: Έχουμε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από την Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση; Και πώς οριοθετείται αυτό;

ΕΛΕΝΑ ΡΑΠΤΗ: Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την  Τρίτη 30/08/2022 το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Προστασία των Παιδιών από τη Σεξουαλική Κακοποίηση και Εκμετάλλευση που παρουσίασε ο Υπουργός Επικρατείας,  Άκης  Σκέρτσος. Πρόκειται για μια ολιστική παρέμβαση στο υφιστάμενο πλαίσιο δομών και λειτουργιών για την πρόληψη του φαινομένου, την προαγωγή της αποκάλυψής του όταν συμβαίνει, την γρήγορη και αποτελεσματική δίωξη των δραστών και την παροχή προστασίας και στήριξης στα θύματα.

Είναι ένα «συλλογικό» έργο 12 Υπουργείων υπό το συντονισμό της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Ένα πολυσχιδές σχέδιο με 11 οριζόντιες πολιτικές και 80 επιμέρους δράσεις. Το 75% των δράσεων έχει ήδη ενταχθεί στα ετήσια σχέδια δράσης των Υπουργείων και αρκετές από αυτές υλοποιούνται ήδη.

Σημειώνεται ότι τη βούληση της Κυβέρνησης να προχωρήσει στην ανάπτυξη, υιοθέτηση και υλοποίηση Εθνικού Σχεδίου Δράσης, ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το Νοέμβριο του 2021 σε ειδική αφιερωματική ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων. Η συνολική διάρκεια υλοποίησής του θα είναι 5 χρόνια (2022-2027).

Οι στρατηγικοί στόχοι του Σχεδίου σε βάθος πενταετίας είναι η αναπροσαρμογή των θεσμικών λειτουργιών στην κατεύθυνση των φιλικών προς το παιδί διαδικασιών, η μετρήσιμη ποσοτική μείωση των κρουσμάτων με την δημιουργία ενός ολιστικού πλαισίου που θα δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην αποτροπή της δευτερογενούς θυματοποίησης και στην προστασία των μελών ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και τέλος, η αύξηση αναφοράς κρουσμάτων στις αρμόδιες Αρχές και υπηρεσίες για να διερευνηθούν, να διωχθούν οι δράστες και να προστατευτούν τα παιδιά.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ : F: @EnaStaPente

INSTAGRAM: @EnaStaPente