Ο κίνδυνος για την Παλαιά Φώκαια από την άτυπη χωματερή (πρώην λατομείο) στη θέση Γερακίνα παραμένει υψηλός και άμεσος, καθώς ο χώρος αποτελεί διαχρονική περιβαλλοντική και υγειονομική «βόμβα» για την ευρύτερη περιοχή.
Οι βασικοί άξονες επικινδυνότητας εντοπίζονται στα εξής σημεία:
- Άμεσος Κίνδυνος Πυρκαγιάς & Τοξικού Καπνού
- Πρόσφατα Περιστατικά: Μόλις στις 23 Σεπτεμβρίου του 2026, σήμανε συναγερμός στην Παλαιά Φώκαια λόγω πυκνών καπνών που άρχισαν να βγαίνουν από το σημείο της περίφραξης στη Γερακίνα. Χρειάστηκε ολονύκτια επιχείρηση της πολιτικής προστασίας και του Δήμου Σαρωνικού για να αποφευχθούν τα χειρότερα. Λέγεται ότι κάτι σιγόκαιγε εκεί από το μεσημέρι αλλά οι έντονοι καπνοί εντοπίστηκαν πολύ αργότερα.
- «Μπαρουταποθήκη» ξερών υλικών: Λόγω της συσσώρευσης τόνων από κλαδέματα, ξερά χόρτα και ογκώδη αντικείμενα, ο χώρος έχει χαρακτηριστεί επανειλημμένα ως μία από τις πιο επικίνδυνες εστίες εκδήλωσης φωτιάς στην Αττική. Μια πυρκαγιά εκεί μπορεί να επεκταθεί ταχύτατα προς τον οικιστικό ιστό (όπως συνέβη με τη μεγάλη καταστροφική φωτιά στην Παλαιά Φώκαια τον Ιούνιο του 2025 που ξεκίνησε από άλλη αιτία αλλά έδειξε την ευπάθεια της περιοχής). Η φωτιά που ξέσπασε εκεί την Τετάρτη, όπως αναφέρει ο κύριος Ανδρέας Διαμαντόπουλος σε ανάρτησή του απαντώντας σε σενάρια συνομωσίας που σκέφτηκαν κάποιοι, οφείλονταν σε " εσωτερική σιγοκαύση και οργανική ζύμωση στο βάθος των υλικών, η οποία ενεργοποιήθηκε από την υγρασία της βροχής. Είναι η κλασική χημική αντίδραση που συμβαίνει όταν στοιβάζονται τόνοι κλαδεμάτων για μήνες χωρίς θρυμματισμό και φροντίδα."
Υγειονομική επιβάρυνση: Ακόμα και όταν δεν επεκτείνεται η φωτιά, η καύση αυτών των υλικών απελευθερώνει τοξικά σωματίδια, υποβαθμίζοντας σοβαρά την ποιότητα του αέρα που αναπνέουν οι κάτοικοι.
- 2. Ρύπανση Υδροφόρου Ορίζοντα & Υπεδάφους. Καθώς ο χώρος λειτουργούσε για χρόνια ως ανεξέλεγκτος ΧΑΔΑ (Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων), υπάρχει πάγιος κίνδυνος να διαπεράσουν το έδαφος στραγγίσματα από αποσύνθεση σκουπιδιών, μολύνοντας το υπέδαφος της περιοχής του Σαρωνικού αλλά και της Λαυρεωτικής.
φωτογραφία από την πρώτη προσπάθεια αποκατάστασης το 2018
Η τωρινή δημοτική αρχή Σαρωνικού έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα και έχει προχωρήσει σε ενέργειες:
- Φύλαξη & Περίφραξη: Ο χώρος, όπως φαίνεται έχει κλειστεί, κάπως πρόχειρα θα λέγαμε, ώστε να σταματήσει η ανεξέλεγκτη ρίψη νέων απορριμμάτων. Κάτι που δεν φαίνεται να σταμάτησε ποτέ...
- Διαλογή & Θρυμματισμός: Έγινε κάποια προσπάθεια μείωσης του όγκου των κλαδιών με ειδικά μηχανήματα. Αλλά η πρόσφατη φωτιά αποκαλύπτει μεγάλο όγκο κλαδεμμάτων και άλλων υλικών σε "βουνά" στην χωματερή.
- Σχέδιο Ανάπλασης: Ο Δήμαρχος Σαρωνικού, Δημήτρης Παπαχρήστου, έχει δεσμευτεί για το οριστικό κλείσιμο της Γερακίνας και τη μετατροπή της έκτασης των 80 στρεμμάτων σε πάρκο αναψυχής και πρασίνου, ένα έργο που οι κάτοικοι και οι τοπικοί σύλλογοι ζητούν να επισπευσθεί άμεσα για να εξαλειφθεί ο κίνδυνος.
Η κριτική που ασκείται στη δημοτική αρχή Σαρωνικού για το ζήτημα της ενημέρωσης γύρω από την αυτανάφλεξη στη Γερακίνα συνδέεται άμεσα με το έντονο πολιτικό και νομικό παρασκήνιο που περιβάλλει τον συγκεκριμένο χώρο.
Όπως καταγράφεται από διάφορες πηγές : Σύμφωνα με τις καταγγελίες της αντιπολίτευσης και των τοπικών φορέων, η στάση «χαμηλών τόνων» ή η απροθυμία για εκτενή επίσημη ενημέρωση από την πλευρά του Δημάρχου αποδίδεται κυρίως στους εξής λόγους:
- Η Νομική «Παγίδα» του Χώρου: Όπως επισημαίνουν στελέχη της αντιπολίτευσης, ο χώρος στη Γερακίνα είχε αποκατασταθεί στο παρελθόν και δεν διέθετε νόμιμη άδεια για να λειτουργεί εκ νέου ως σημείο μεταφόρτωσης ή προσωρινής εναπόθεσης απορριμμάτων και κλαδεμάτων. Η επίσημη παραδοχή μιας εκτεταμένης αυτανάφλεξης σε έναν κατ' ουσίαν παράνομο χώρο εναπόθεσης εγκυμονεί τον κίνδυνο νομικών κυρώσεων, παρεμβάσεων από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος ή ακόμη και εισαγγελικών ερευνών για τη διοίκηση.
- Το Πολιτικό Αφήγημα της «Ανάπλασης»: Όπως αναφέραμε και πιο πάνω ο Δήμαρχος έχει επενδύσει πολιτικά στην υπόσχεση ότι η Γερακίνα θα κλείσει οριστικά και θα μετατραπεί σε πάρκο πρασίνου. Μία δημόσια συζήτηση για αυτανάφλεξη αναδεικνύει ότι ο χώρος συνέχιζε να λειτουργεί υπό επικίνδυνες συνθήκες, καταρρίπτοντας το αφήγημα της άμεσης «επίλυσης» και φέρνοντας στο φως τις καθυστερήσεις της δημοτικής μηχανής.
- Η Διαχείριση των Κονδυλίων: Στο Δημοτικό Συμβούλιο (όπως σε αυτό της 30ης Ιουλίου 2026) υπήρξε έντονη αντιπαράθεση για το πού κατευθύνονται τα χρήματα της Πολιτικής Προστασίας. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε τη διοίκηση ότι χρησιμοποίησε κονδύλια που προορίζονταν για τις ζημιές της προηγούμενης μεγάλης φωτιάς στην Παλαιά Φώκαια προκειμένου να καλύψει ανάγκες στη Γερακίνα. Μια ανοιχτή ενημέρωση για την κατάσταση της χωματερής θα άνοιγε ξανά αυτή την «άβολη» συζήτηση για την οικονομική διαχείριση.
- Αποφυγή Πανικού και Επικοινωνιακού Κόστους: Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές των προηγούμενων ετών στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής και τις πρόσφατες συλλήψεις αιρετών σε άλλους δήμους (π.χ. στην Πάρο για ανάλογο περιστατικό σε χωματερή), οι δημοτικές αρχές τείνουν να υποβαθμίζουν επικοινωνιακά τις εσωτερικές εστίες των ΧΑΔΑ. Προτιμούν να εκδίδουν λακωνικές ανακοινώσεις περί «βελτίωσης της κατάστασης και εργασιών διαβροχής» αντί να προχωρούν σε αναλυτικές ενημερώσεις που θα συντηρούσαν το θέμα στην επικαιρότητα.
ΝΑ ΠΑΨΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΟΙ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΣ ΚΑΘΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ
Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κατάσταση στη Γερακίνα και να διασφαλιστεί η προστασία της Παλαιάς Φώκαιας, η αντιπολίτευση και οι δημότες μπορούν να κινηθούν μέσα από συγκεκριμένους θεσμικούς, νομικούς και κινηματικούς άξονες.
Η πίεση πρέπει να μετατοπιστεί από τις απλές επικοινωνιακές διαμαρτυρίες σε στοχευμένες ενέργειες που παράγουν νομικό και διοικητικό αποτέλεσμα.
Η αντιπολίτευση του Δήμου Σαρωνικού έχει τη θεσμική δύναμη να αναγκάσει τη διοίκηση σε λογοδοσία και να φέρει το θέμα εκτός των στενών ορίων του δήμου:
- Κατάθεση Αίτησης Προ Ημερησίας Διάταξης: Σύσταση κατεπείγοντος Δημοτικού Συμβουλίου με μοναδικό θέμα τη Γερακίνα. Σκοπός είναι να υποχρεωθεί ο Δήμαρχος να καταθέσει επίσημα έγγραφα (άδειες, μελέτες πυροπροστασίας, συμβάσεις θρυμματισμού).
- Προσφυγή στους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος: Επίσημη καταγγελία στο Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) για τη λειτουργία του χώρου χωρίς τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και για τους κινδύνους ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα.
- Αναφορά στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση: Έλεγχος της νομιμότητας των αποφάσεων της Δημοτικής Επιτροπής σχετικά με τη διάθεση των κονδυλίων της Πολιτικής Προστασίας.
- Κλήση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για Αυτοψία: Επίσημο αίτημα προς την Πυροσβεστική για τη διενέργεια ελέγχου αναφορικά με τα μέτρα πυρασφάλειας και την επικινδυνότητα του χώρου, ώστε να εκδοθεί επίσημο πόρισμα που δεν θα μπορεί να αμφισβητηθεί.
Οι κάτοικοι της Παλαιάς Φώκαιας και της ευρύτερης περιοχής μπορούν να ασκήσουν «πίεση από τα κάτω» χρησιμοποιώντας τα δικαιώματά τους ως πολίτες:
- Σύσταση Ανεξάρτητης Επιτροπής Αγώνα: Ένωση των τοπικών εξωραϊστικών και περιβαλλοντικών συλλόγων κάτω από ένα κοινό μέτωπο για τη Γερακίνα, ώστε οι διεκδικήσεις να έχουν μαζικότητα και ενιαία φωνή.
- Αίτημα για Χρήση του Άρθρου 217 (Λογοδοσία): Χρήση του δικαιώματος των πολιτών να ζητήσουν ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής, καταθέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα που απαιτούν γραπτές απαντήσεις.
- Ανάθεση Ανεξάρτητης Πραγματογνωμοσύνης: Οι σύλλογοι μπορούν να χρηματοδοτήσουν έναν ανεξάρτητο τεχνικό σύμβουλο (περιβαλλοντολόγο/μηχανικό) για τη σύνταξη έκθεσης σχετικά με την επικινδυνότητα των στραγγισμάτων και των τοξικών αναθυμιάσεων. Η έκθεση αυτή αποτελεί ισχυρό όπλο στα χέρια των πολιτών.
- Κατάθεση Αναφοράς στον Εισαγγελέα Περιβάλλοντος: Εάν αποδειχθεί ότι η υγεία των κατοίκων τίθεται σε άμεσο κίνδυνο, οι δημότες μπορούν να καταθέσουν μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου για τη συνεχιζόμενη λειτουργία ενός επικίνδυνου ΧΑΔΑ.
- Δημοσιοποίηση & Ακτιβισμός: Στοχευμένη ενημέρωση των κεντρικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (τηλεόραση, μεγάλα ειδησεογραφικά site) για να βγει το θέμα από τα τοπικά πλαίσια. Η επικοινωνιακή πίεση συχνά αναγκάζει τις δημοτικές αρχές να επιταχύνουν τα έργα (όπως η υποσχόμενη ανάπλαση σε πάρκο).
Η παραπάνω έρευνα έγινε και με τη βοήθεια του Ai, με αρκετό ψάξιμο σε αναρτήσεις στο διαδίκτυο και με διάθεση να βοηθήσουμε στην κατανόηση του τεράστιου προβλήματος που έχει δημιουργηθεί και θα συνεχίσει να υπάρχει όσο δεν λύνεται.
Το ζητούμενο είναι κοινό και δεν χωράει αναβολή:
Αντιπολίτευση και δημότες πρέπει να απαιτήσουν ένα συγκεκριμένο, δεσμευτικό και χρονικά οριοθετημένο χρονοδιάγραμμα για:
- Την άμεση απομάκρυνση του εύφλεκτου όγκου (κλαδιά/ογκώδη).
- Την εγκατάσταση μόνιμου συστήματος πυρόσβεσης και φύλαξης (κάμερες, φύλακες) μέχρι την οριστική αποκατάσταση.
- Την έναρξη των έργων ανάπλασης της έκτασης των 80 στρεμμάτων.
Θα επαναφέρουμε το θέμα όταν έχουμε νεότερα.
