ΠΥΚΝΟΣ ΜΑΣΤΟΣ: Μπορεί να κρύψει μία βλάβη

Γράφει η Νατάσσα Παζαΐτη, 

ΜΟΤΟ: Κάθε γυναίκα μπορεί και πρέπει να βασίσει την υγεία της στην πρόληψη

Απαντώντας στο ερώτημα αναγνώστριας του περιοδικού «Υγεία για Όλους»: Η μαστογραφία μου γράφει ότι έχω πυκνό μαστό. Τι σημαίνει αυτό και τι πρέπει να κάνω;

Θα απαντήσουμε στα υποερωτήματα: τι είναι πυκνός μαστός; Πως μπορώ να το γνωρίζω; Ποια η σημασία του και σε τι με βοηθά η μαστογραφία;

Τι σημαίνει πυκνός μαστός;

Ο μαστός αποτελείται από τον αδενικό ιστό, ινώδη στοιχεία που ονομάζονται σύνδεσμοι, και από λίπος. Σε κάθε γυναίκα ο μαστός διαφέρει σε σύσταση και η αναλογία των παραπάνω στοιχείων καθορίζουν την πυκνότητά του. Όταν ένας μαστός έχει περισσότερο λίπος και λιγότερα ινώδη και αδενικά στοιχεία ονομάζεται λιποβριβής και στη μαστογραφία απεικονίζεται ως ακτινοδιαφανής. Όταν τα ινώδη και αδενικά στοιχεία είναι σε μεγαλύτερη αναλογία σε σχέση με το λίπος ο μαστός ονομάζεται πυκνός και στη μαστογραφία απεικονίζεται με πολλές λευκωπές σκιάσεις.

Πως μπορώ να γνωρίζω εάν έχω πυκνό μαστό;

Η σύσταση του μαστού και η αναλογία των στοιχείων που τον αποτελούν φαίνεται ξεκάθαρα σε μία μαστογραφία. Εάν προσέξετε στο τέλος της γνωμάτευσης της μαστογραφίας υπάρχει ένας κωδικός που δηλώνει την πυκνότητα του μαστού και συνήθως καταγράφεται ως ACR. Το Αμερικάνικο Κολλέγιο Ακτινολόγων (American College of Radioogy ACR) περιέγραψε τέσσερεις κατηγορίες κατάταξης του μαστού (ACR-BIRADS) ανάλογα με την πυκνότητά του.

ACR A : Λιποβριθής, ακτινοδιαφανής μαστός

ACR B : Μικρής πυκνότητας μαστός. Λίγες περιοχές με διάσπαρτα ινοαδενικά στοιχεία και περισσότερο λιπώδη ιστό

ACR C: Μεγάλης πυκνότητας μαστός. Το μεγαλύτερο μέρος του μαστού αποτελείται από ετερογενώς κατανεμημένο ινώδη και αδενικό ιστό και λιγότερο λίπος

ACR D: Εξαιρετικά πυκνός μαστός, δηλαδή τα ινώδη και αδενικά στοιχεία καταλαμβάνουν όλο το μαστό και στη μαστογραφία εμφανίζονται κυρίως λευκές περιοχές

Γιατί η πυκνότητα του μαστού έχει σημασία;

Ο λιπώδης ιστός στην μαστογραφία απεικονίζεται μαύρος. Τα αδενικά και ινώδη στοιχεία απεικονίζονται λευκά. Λευκές, όμως, απεικονίζονται και όλες οι αλλοιώσεις καθώς και οι όγκοι του μαστού. Επομένως, σε έναν λιποβριθή μαστό μία αλλοίωση διακρίνεται αμέσως και ο καρκίνος του μαστού μπορεί να διαγνωστεί εύκολα. Όσο μεγαλύτερη πυκνότητα έχει ο μαστός τόσες περισσότερες λευκές περιοχές υπάρχουν που μπορεί να κρύψουν μία βλάβη καθιστώντας την διάγνωση του καρκίνου του μαστού δυσχερή. Επιπλέον, ο πυκνός μαστός σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Η αύξηση του κινδύνου είναι στατιστικό μέγεθος και δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί επιστημονικά ο λόγος που η αυξημένη πυκνότητα του μαστού συνδέεται με την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Εάν έχω πυκνό μαστό έχει όφελος η μαστογραφία;

Η μαστογραφία είναι η κορυφαία διαγνωστική μέθοδος του πρώιμου καρκίνου του μαστού. Ακόμη και σε έναν πολύ πυκνό μαστό η παρουσία των συρρέουσων μικροαποτιτανώσεων που δηλώνουν την πιθανή έναρξη μιας κακοήθειας μπορεί να διαγνωστεί. Σήμερα μάλιστα με την Ψηφιακή Τομοσύνθεση, την πιο εξελιγμένη μαστογραφική απεικόνιση, δίνεται η δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης του μαστού αυξάνοντας έτσι τη διαγνωστική ακρίβεια. Όμως, ακόμα και η Tομοσύνθεση είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από συμπληρωματικές εξετάσεις, δηλαδή τον υπέρηχο και την κλινική εξέταση μαστού από ειδικό μαστολόγο-χειρουργό μαστού. Αυτός θα εκτιμήσει ανάλογα με τα ευρήματα των εξετάσεων αλλά και το οικογενειακό ιστορικό της γυναίκας εάν χρειάζεται επιπλέον διαγνωστική προσέγγιση με Μαγνητική μαστογραφία. Κάθε γυναίκα μπορεί και πρέπει να βασίσει την υγεία της στην πρόληψη. Οι σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις δίνουν την δυνατότητα έγκαιρης και έγκυρης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού ακόμα και σε έναν εξαιρετικά πυκνό μαστό. Η επικοινωνία όμως με τον ειδικό γιατρό είναι απαραίτητη γιατί αυτός θα καθορίσει τι εξετάσεις πρέπει να γίνουν –ή τι διαγνωστικό πρωτόκολλο πρέπει να ακολουθηθεί- προκειμένου να αποφύγουμε την υποδιάγνωση με ελλιπείς εξετάσεις ή την υπερδιάγνωση με άσκοπες και αναίτιες εξετάσεις.