Από την Εφηβεία στην Ενηλικίωση, μια συνεχής και μακρά διαδικασία Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει ως εφηβεία την ηλικιακή περίοδο από τα 11 ως τα 19 έτη ενώ η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία την περίοδο από τα 11 ως τα 21 έτη . Στα κορίτσια η έναρξη της ήβης, των σωματικών μεταβολών δηλαδή που χαρακτηρίζουν την εφηβεία κυμαίνεται ανάμεσα στο 8ο – 13ο έτος της ηλικίας, ενώ στα αγόρια ανάμεσα στο 9ο – 14ο έτος της ηλικίας. Η «αυξητική έκρηξη» ξεκινά νωρίτερα και διαρκεί λιγότερο στα κορίτσια συγκριτικά με τα αγόρια. Κάθε έφηβος βιώνει μια σύγκρουση ανάμεσα στο παρελθόν το παρόν και το μέλλον , αφού άλλοτε αντιμετωπίζεται ως παιδί και άλλοτε ως ενήλικος. Διέρχεται δηλαδή από μια κατάσταση κρίσης ταυτότητας . Κάθε μετάβαση στη ζωή μας από μια κατάσταση σε μια άλλη, αποτελεί ένα τελετουργικό μετάβασης (ή αποχωρισμού). «Καθώς τα παιδιά γίνονται έφηβοι, ο ρόλος των γονέων μετατοπίζεται στο να τα βοηθήσουν να αποκτήσουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες που χρειάζονται για να γίνουν ανεξάρτητοι ενήλικες», λέει η Sarah Clark, ερευνήτρια Δημόσιας Υγείας, συνδιευθύντρια του Τμήματος Στατιστικής Υγείας των Παιδιών του Νοσοκομείου Παίδων του Πανεπιστημίου του Michigan. Η κατάσταση μέσα στο σπίτι, αρχικά, είναι καθοριστική για τον “ευαίσθητο” έφηβο. Αν δεν πάρει την κατανόηση και την αγάπη που θέλει πιθανότατα να γίνει αρκετά σκληρός άνθρωπος. Σε αυτήν την ηλικία, ακόμη, έρχεται συνήθως και ο πρώτος έρωτας. Η κατάληξή του επηρεάζει 100% την μετέπειτα ερωτική ζωή του ενήλικα. Η ενηλικίωση δεν είναι κάτι που κατακτιέται από τη μια στιγμή στην άλλη, και σαφώς δεν είναι μια φάση στην οποία εισέρχεται ένας άνθρωπος αυτόματα στα 18α γενέθλιά του. Δεν πρόκειται για ένα σημείο, αλλά για μια συνεχή και μακρά διαδικασία, πολλές φορές επίπονη. Ο γιος σας ή η κόρη σας κατά τη διάρκεια της εφηβείας—αποβάλλει τα χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας και μαθαίνει πώς να γίνει υπεύθυνος νεαρός ενήλικος που θα έχει σε επαρκή βαθμό την ικανότητα της αυτοσυντήρησης και την ωριμότητα για να φύγει από το σπίτι. Ως γονέας, πιθανότατα επιθυμείτε να μοιάζει η εφηβεία με έναν διάδρομο αεροδρομίου στον οποίο το παιδί σας θα μπορούσε να επιταχύνει αποτελεσματικά και να απογειωθεί προς την ενηλικίωση. Σπάνια, όμως, είναι τόσο ομαλή η απογείωση. Η περίοδος της εφηβείας χαρακτηρίζεται από τεράστιες αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα και στο μυαλό του ανθρώπου. Τα αγόρια αρχίζουν να γίνονται μικροί άντρες. Τα κορίτσια διαμορφώνονται σε μικρές γυναίκες. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η περίοδος της εφηβείας εντάσσεται στην προετοιμασία για την αναπαραγωγική διαδικασία. Αυτό συνεπάγεται ότι, από βιολογικής πλευράς, οι έφηβοι είναι ικανοί να τεκνοποιήσουν. Η εφηβεία είναι η μοναδική και ολοκληρωμένη μετάβαση του ατόμου από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση και στην ικανότητα αναπαραγωγής. Η είσοδος στην ενήλικη ζωή γίνεται μέσω δραματικών φυσιολογικών και ψυχολογικών αλλαγών. Το άτομο υπόκειται σε γρήγορες αλλαγές τόσο στο σώμα, όσο και στη ψυχολογική και κοινωνική λειτουργία. Πρόκειται για μια ευάλωτη περίοδο που χαρακτηρίζεται από “έκρηξη” των ορμονών. Η έναρξη της εφηβείας σηματοδοτείται από την εμφάνιση των δευτερευόντων χαρακτηριστικών του φύλου. Στα κορίτσια το πρώτο σημείο είναι η εμφάνιση του στήθους, που παρουσιάζεται φυσιολογικά μετά τα 8 χρόνια ζωής, με μέση ηλικία εμφάνισης τα 10.5 χρόνια. Η εμφάνιση της πρώτης περιόδου (εμμηναρχή) συμβαίνει 2-3 χρόνια μετά την είσοδο στην εφηβεία, όταν το κορίτσι είναι 12.5-13 ετών. Στα τελικά στάδια της εφηβείας το κορίτσι σταματά να ψηλώνει και φτάνει στο ανάστημα που θα έχει ως ενήλικας. Τα αγόρια εισέρχονται στην εφηβεία 1-2 χρόνια αργότερα από τα κορίτσια, φυσιολογικά μετά τα 9 χρόνια, με μέσο όρο τα 11.5 χρόνια. Το πρώτο σημείο εισόδου στην εφηβεία είναι η αύξηση του όγκου των όρχεων. Στα επόμενα χρόνια θα παρατηρηθεί η ανάπτυξη του μυϊκού συστήματος, η αύξηση της τρίχωσης στα άκρα, στον κορμό και στο πρόσωπο και η αλλαγή στη φωνή. Το εφηβικό άλμα αύξησης συμβαίνει όταν η εφηβεία έχει προχωρήσει αρκετά, συνήθως μετά τους πρώτους 12 μήνες, αργότερα σε σχέση με τα κορίτσια, στα οποία το άλμα αύξησης παρατηρείται στα αρχικά στάδια της εφηβείας.