Στον Δήμο Σαρωνικού πέρα από τις παρατάξεις που φέρονται με θέσεις για τα κοινά υπάρχουν και χωρισμένοι κάτοικοι για θέματα που αφορούν όλους, κάποιους, ελάχιστους, πολλούς.
Περιγράφοντας τα γεγονότα έχουμε έναν συνεχή αγώνα πρώτα ενάντια σε ξενοδόχο, μετά ενάντια στο κράτος που του χάρισε για 99 χρόνια αντί μικρού τιμήματος ένα κομμάτι γης ανυπολογιστης αξίας. Χρόνια αυτό το κομμάτι γης αποτελούσε το σημείο αναφοράς για τον τουρισμό στην Αττική ως Ξενία Λαγονήσι. Το Ξενία Λαγονησίου αποτέλεσε το πρώτο ολοκληρωμένο «τουριστικό χωριό» στην Ευρώπη. Σχεδιασμένο τη δεκαετία του 1960 από τους αρχιτέκτονες Πάνο Τσολάκη και Αλέκο Ζάννο, επαναπροσδιόρισε τον τουρισμό στην Αττική, λειτουργώντας ως ιστορικό προκάτοχος του σημερινού πολυτελούς Grand Resort.Δεν είναι βεβαίως λίγοι εκείνοι που θα συμφωνήσουν ότι: λειτούργησε ως πόλος έλξης τόσο για την τοπική κοινωνία όσο και για υψηλούς επισκέπτες, θέτοντας τα θεμέλια του τουρισμού πολυτελείας στα Μεσόγεια και την ευρύτερη Αττική. Να θυμίσουμε επίσης ότι τα ξενοδοχεία «Ξενία» ήταν μέρος ενός κρατικού προγράμματος το οποίο στόχευε την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο, υπό την εποπτεία του Ε.Ο.Τ. Το πρόγραμμα είχε τεθεί σε λειτουργία από το 1953 έως το 1967 (αμέσως πριν από την άνοδο της δικτακτορίας, καθώς, με βάση την εφαρμογή του σχεδίου Μάρσαλ, στην Ελλάδα ο τουρισμός αποτελεί μια από τις κινητήριες δυνάμεις για την ανάκαμψη της οικονομίας).
Μήπως δεν είναι και σήμερα κινητήρια δύναμη ο τουρισμός στην Ελλάδα;
Ωστόσο γνωρίζουμε ότι αυτο το πρόγραμμα είχε παταγώδη πτώση. Ενώ τα «Ξενία» σχεδιάστηκαν με κοινόχρηστους χώρους να μπορούν να φιλοξενήσουν μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών από αυτόν των ενοίκων ώστε να δέχονται και περαστικούς ή κατοίκους της ευρύτερης περιοχής στο πλαίσιο της καλύτερης ένταξης του ξενοδοχείου στο περιβάλλον του. Στα τέλη της δεκαετίας του '80, το κράτος αποδείχτηκε ανίκανο στον ρόλο του ξενοδόχου, οι απαιτήσεις στην τουριστική αγορά διαφοροποιήθηκαν και τα «Ξενία» πήραν το δρόμο της μιζέριας και της εγκατάλειψης...
Γιατί τα γράφω όλα τα παραπάνω και τι σχέση έχουν με τους χωρισμένους κατοίκους;
Δείτε. Σε αυτήν την όμορφη παραθαλάσσια περιοχή έρχομαι από 10 χροντών παιδί. Πρόλαβα το Ξενία Λαγονήσι λίγο πριν την πτώση, έκανα μπάνιο στις ερημωμένες καμπάνες του το 1992 περίπου και το είδα να αναδομείται και να λειτουργεί λίγο αργότερα αποτελώντας έναν τουριστικό πυρήνα και σήμερα. Εκτός του περίβολου του ξενοδοχείου σε μια αμφιθεατρική θέση με φόντο τη θάλασσα, σε ένα ιδανικό σημείο χτίστηκε ένα θεατράκι, καλά κρυμμένο από την βουή της Λεωφόρου, ένα πέτρινο πάνω στο δρόμο στο υψωματάκι και λειτούργησε μέχρι το 2024 ως χώρος καλοκαιρινών εκδηλώσεων. Την Πέμπτη 1/8/24 με εντολή της ΕΤΑΔ γκρεμίστηκε το θέατρο και οι βοηθητικοί χώροι που παρείχαν φιλοξενία στις πολιτιστικές εκδηλώσεις φορέων του Δήμου.
Και έρχονται μετά εορτής, κάτοικοι και δημοτική αρχή και βουλευτές της Ανατολικής Αττικής να ζητούν τους λόγους και να ρωτούν και να διαμαρτύρονται:
Η ερώτηση του Γιώργου Καραμέρου και της Γιώτας Πούλου
«Θέμα: «Η κυβέρνηση κατεδάφισε το θεατράκι του Λαγονησίου και ετοιμάζεται να παραχωρήσει την ελεύθερη παραλία «Πεύκο»
.....
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί
- Ποιες οι προϋποθέσεις και το πλαίσιο της απόφασης της διοίκησης της ΕΤΑΔ προκειμένου να προχωρήσει στην κατακριτέα κοινωνικά αυτή ενέργεια κατεδάφισης του δημόσιου αυτού υπαίθριου χώρου;
- Ποιοι είναι οι λόγοι που επέβαλλαν τη μη θεσμική ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου Σαρωνικού για την απόφαση αυτή της ΕΤΑΔ;
- Πως έχει σκοπό να εκμεταλλευτεί η ΕΤΑΔ την περιοχή, ποια είναι τα σχέδιά της και πως διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον και ο χαρακτήρας της παράλιας αυτής ζώνης στην οποία ολοκληρώθηκε η συγκεκριμένη κατεδάφιση;
- Δεν αποτελεί απαξίωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και προσβολή των αιρετών της και της τοπικής κοινωνίας, αυτός ο αιφνιδιαστικός τρόπος λειτουργίας της ΕΤΑΔ;
Ποιά ήταν η απάντηση;
Η θέση της ΕΤΑΔ και των Υπουργείων
Από την πλευρά της η ΕΤΑΔ έχει υποστηρίξει πως η εν λόγω έκταση (περίπου 44-46 στρέμματα) ανήκει στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και τη διαχείρισή της. Σύμφωνα με αυτή τη γραμμή, η εταιρεία έχει προχωρήσει σε ενέργειες αξιοποίησης και προστασίας της. Επιπλέον, τοπικά η δημοτική αρχή Σαρωνικού βρίσκεται σε διαρκή αντιπαράθεση με την ΕΤΑΔ, διεκδικώντας να παραμείνουν οι ακτές ελεύθερες και ανοιχτές στους πολίτες. Η αντιπαράθεση στη Βουλή
To θέμα αποτέλεσε πεδίο σφοδρών πολιτικών αντιπαραθέσεων και κινητοποιήσεων, με τους κατοίκους και τον Δήμο να πραγματοποιούν διαμαρτυρίες ενάντια σε τυχόν περιφράξεις ή παραχωρήσεις της παραλίας σε ιδιώτες. Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, δεν δόθηκε οριστική λύση που να ικανοποιεί το αίτημα των φορέων της περιοχής, με αποτέλεσμα το ζήτημα να παραμένει διαρκές αντικείμενο νομικών προσφυγών και διεκδικήσε
Στόχος ήταν να απομακρυνθούν οι εγκαταστάσεις αυτές και η περιοχή να παραδοθεί "καθαρή" και περιφραγμένη στην ιδιοκτησία/διαχείριση του ξενοδοχειακού συγκροτήματος, βάσει παλαιότερων συμβάσεων παραχώρησης που περιλαμβάνουν την παράκτια ζώνη.Το γεγονός προκάλεσε την έντονη αντίδραση της τοπικής κοινωνίας και του Δήμου Σαρωνικού, καθώς το θεατράκι εξυπηρετούσε τους δημότες ως χώρος πολιτισμού.Η κατεδάφιση έλαβε χώρα στο πλαίσιο ενός τεράστιου πολυετούς νομικού αγώνα και των συμβάσεων που συνδέουν την ΕΤΑΔ με την Αττικός Ήλιος. Το Δημόσιο αναγκάστηκε να συμμορφωθεί με τις νομικές και διαιτητικές αποφάσεις για την απελευθέρωση των εκτάσεων που αφορούσαν το μισθωμένο ακίνητο.Από το 2025 ωστόσο θυμίζουμε πως η ρύθμιση προβλέπει ότι η ΕΤΑΔ, θυγατρική του Υπερταμείου. θα αναλάβει τις υποχρεώσεις της Αττικός Ηλιος προς τους servicers (που προφανώς είναι «κουρεμένες»), και ο επιχειρηματίας θα διαγράψει το σύνολο των απαιτήσεών του από το Δημόσιο. Παράλληλα θα γίνει νέα σύμβαση παραχώρησης για το επίμαχο ακίνητο της ΕΤΑΔ στο Λαγονήσι που φιλοξενεί το «Gran Resort». Λεπτομέρειες που δεν έχουν ακόμα προσδιοριστεί στους όρους της συμφωνίας υφίστανται, αλλά μαθαίνουμε πως δεν είναι ανυπέρβλητες.
- Παραλία Πεύκο & Γλίστρα (42ο χλμ. Αθηνών-Σουνίου): Μετά από έντονη αναστάτωση για κατεδαφίσεις και παρεμβάσεις από την ΕΤΑΔ, ο Δήμος κατάφερε να κερδίσει προσωρινά ασφαλιστικά μέτρα. Έτσι, έχει «παγώσει» προσωρινά η δράση των μηχανημάτων, προστατεύοντας τη διαμορφωμένη κατάσταση ελεύθερης πρόσβασης.
- Γαλάζια Ακτή (Λαγονήσι) & Κεντρικές Ακτές: Ο Δήμος έχει προχωρήσει σε εργασίες καθαρισμού και καλλωπισμού. Τοποθετούνται δημοτικές ομπρέλες, ντους και κάδοι, ώστε τα μη οργανωμένα/δωρεάν τμήματα να είναι λειτουργικά για τους λουόμενους.
Σε ότι αφορά το Μαύρο Λιθάρι μια έκταση που αρχίζει από το 46ο χιλιόμετρο Αθηνών - Σουνίου, αμέσως μετά την Σαρωνίδα και καταλήγει στο 48ο χιλιόμετρο της Λεωφόρου, εκεί στο 46,7 χιλιόμετρο, εδώ και καιρό έχει την έδρα του ο ΝΟΜΛ με δράσεις για μικρούς και μεγάλους. Τον τελευταίο χρόνο μια δικαστική διαμάχη με συμμετοχή του Ναυτικού Ομίλου Μαύρου Λιθαριού (ΝΟΜΛ) και τη στήριξη της δημοτικής αρχής έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το ιδιοκτησιακό και νομικό καθεστώς της περιοχής.Εκτιμάται πάντως ότι η δημοτική αρχή γνωρίζει το ισχύον νομικό καθεστώς της επίμαχης έκτασης.Παρόλα αυτα διατηρεί μια στάση υπέρ του ΝΟΜΛ κάνοντας στην άκρη τα τα δικαιώματα του σημερινού ιδιοκτήτη.
Δυστυχώς όλο αυτό έχει δημιουργήσει αντιπαράθεση και έχει επιφέρει πολιτική σύγκρουση, με αποτέλεσμα να πιέζεται η προσφάτως ενωμένη αντιπολίτευση να πάρει θέση υπέρ του ΝΟΜΛ λες και είναι αρμόδια να θέσει τη νομιμότητα πέραν των δικαστικών και διοικητικών υπηρεσιών.
Εδώ λοιπόν παρατηρείται να "στήνουν" στην κυριολεξία στον τοίχο τον επικεφαλής της Αντιπολίτευσης θέλοντας να μειώσουν την δύναμή του. Να του "κόψουν τα φτερά" θα λέγαμε. Έτσι εξηγούνται οι επί του θέμτος δηλώσεις προς κάθε κατεύθυνση ενώ από τη πλευρά του ΝΟΜΛ να θέλει να συγκεντρώσει κόσμο υπέρ του παντού, στην παραλία, στο Δημοτικό Συμβούλιο της Δευτέρας, στο δικαστήριο της 1ης Ιουλίου, προκειμένου λέει να ενημερωθούν για τα στοιχεία των δύο πλευρών, του ΝΟΜΛ και του Ιδιοκτήτη ο οποίος δείχνει τους τίτλους της ιδιοκτησίας του και δηλώνει παντού ότι δεν πρόκειται να κλείσει την πρόσβαση στην παραλία.
Ποιά στάση και ποιά αντίσταση είναι θεμιτό να ακολουθήσει ο Δημότης;
Η θεμιτή στάση του δημότη περιλαμβάνει την ενεργή υπεράσπιση του ελεύθερου δημόσιου χαρακτήρα της ακτής. Έχει επίσης χρέος να καταγγελει στην Κτηματική Υπηρεσία ή το οικείο Αστυνομικό Τμήμα την κάθε αυθαίρετη περίφραξη, εμπόδιο στην πρόσβαση ή καταπάτηση του αιγιαλού. Μόνον έτσι θα διασφαλιστεί στην πράξη και όχι στα λόγια η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών.Το ζήτημα παραμένει εξαιρετικά τεταμένο στην τοπική κοινωνία, με το Δημοτικό Συμβούλιο Σαρωνικού να έχει προγραμματίσει έκτακτη συνεδρίαση για το θέμα την Δευτέρα 29.06.2026. Από την αντιπολίτευση πάλι αρκούνται σε ανακοινώσεις, δηλώσεις και νέες δηλώσεις για το ότι το θέμα δεν αφορά καταπάτηση παραλίας και ότι η παραλία θα εξακολουθήσει να είναι ελεύθερη γιατί η ιδιοκτησία του ιδιώτη κάτοικου επίσης της περιοχής δεν επηρεαζει ουδόλως τις δράσεις του Ναυτικού Ομίλου και την πρόσβαση των κατοίκων στην θάλασσα. Η πρόσβαση στην παραλία Μαύρο Λιθάρι γίνεται κυρίως μέσω του κεντρικού παραλιακού άξονα της Λεωφόρου Αθηνών-Σουνίου (46ο χλμ.). Η είσοδος είναι ελεύθερη, ενώ το σημείο του Ναυτικού Ομίλου περπατώντας περπατώντας στο μικρό μονοπάτι παράλληλα με την Λεωφόρο Αθηνών Σουνίου μέσα από τις μπάρες.
Να πούμε βεβαίως ότι σε ότι αφορά τον ΝΟΜΛ η ΓΓΑ αναγνωρίζει και αναζητά τα σωματεία αποκλειστικά με τον τετραψήφιο Κωδικό ΓΓΑ ή την επωνυμία τους μέσω των εγγεγρμμένων σωματείων στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αθλητικών Σωματείων και εκεί δεν το βρήκαμε αλλά δεν υπάρχει ούτε στην ιστοσελίδα του Δήμου Σαρωνικού.
